ปลูกบ้านต้องขออนุญาตไหม
ในเขตผังเมืองรวมภูเก็ต การปลูก ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้ายบ้านต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ก่อนลงมือ บ้านไม่เกิน 150 ตารางเมตรไม่ได้ยกเว้นใบอนุญาต สีผังเมืองก็ไม่แทนใบอนุญาต

ก่อนลงมือ
ต้องมีใบอนุญาต หรือใบรับแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ
45 วัน
ระยะตรวจคำขอ นับจากวันที่ได้รับคำขอ
120 วัน
ไม่เริ่มตามใบรับแจ้ง ใบรับแจ้งเป็นอันยกเลิก
20 หรือ 200
ค่าออกใบอนุญาตก่อสร้าง เป็นบาทต่อฉบับ ไม่ใช่ค่างาน
ในเขตผังเมืองรวมภูเก็ต ปลูกบ้านต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ก่อนลงมือ สีผังเมืองไม่แทนใบอนุญาต
ในเขตผังเมืองรวม ต้องมีใบอนุญาตหรือใบรับแจ้ง
มาตรา 2 วรรคสองของพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ซึ่งเพิ่มโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2543 บัญญัติว่าเขตที่มีการประกาศใช้ผังเมืองรวม ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตามเขตผังเมืองรวมนั้นโดยไม่ต้องตราเป็นพระราชกฤษฎีกา ผังเมืองรวมจังหวัดภูเก็ตประกาศใช้โดยกฎกระทรวง พ.ศ. 2554 และฉบับแก้ไข พ.ศ. 2558 ดังนั้นการปลูกบ้านในเขตผังนั้นเข้ามาตรา 21 ผู้ใดจะก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นและดำเนินการตามมาตรา 39 ทวิ
ปลูกบ้านในภูเก็ตต้องขออนุญาตก่อนลงมือไหม?
ในเขตผังเมืองรวมต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ให้ครบก่อนลงมือปลูก ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้าย สีบนผังเมืองไม่แทนใบอนุญาต
จุดเด่น / สิ่งที่ควรทำ
- อาคารในมาตรา 4 รวมถึงตึก บ้าน เรือน โรง ร้าน และสิ่งก่อสร้างที่บุคคลเข้าอยู่หรือเข้าใช้สอยได้ รั้ว กำแพง หรือประตูที่สร้างติดต่อหรือใกล้เคียงกับที่สาธารณะก็อยู่ในคำว่าอาคาร
- อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ อาคารชุมนุมคน และโรงมหรสพ ใช้พระราชบัญญัตินี้แม้ท้องที่นั้นไม่มีพระราชกฤษฎีกา บ้านทั่วไปที่อยู่นอกเขตผังเมืองรวมต้องตรวจว่าท้องที่นั้นมีพระราชกฤษฎีกาหรือไม่ บทความนี้ไม่ไล่รายชื่อท้องที่
- สีเหลือง ส้ม แดง หรือเขียวบอกการใช้ที่ดินในผัง ไม่ใช่ใบอนุญาตก่อสร้าง อ่านใน ผังเมืองภูเก็ต สีไหนสร้างบ้านได้ ทางเข้าที่ดินก็คนละเรื่อง อ่านใน ซื้อบ้านภูเก็ตที่ไม่มีทางสาธารณะ
- บ้านที่ปลูกบนที่ดินของคนอื่น กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านเป็นอีกคำถาม อ่านใน ปลูกบ้านบนที่ดินคนอื่น บ้านเป็นของใคร
ข้อควรระวัง
- ลงมือปลูกเพราะที่ดินเป็นของตัวเอง
- ถือว่าสีเหลืองของผังเมืองคือใบอนุญาตแล้ว
- คิดว่าบ้านนอกเขตเทศบาลทุกหลังไม่ต้องขอ
มาตรา 21
ใบอนุญาต หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ
เขตผังรวม
ใช้พระราชบัญญัติโดยไม่ต้องมีพระราชกฤษฎีกา
คนละเรื่อง
สีผังเมืองไม่ใช่ใบอนุญาตก่อสร้าง
ยื่นคำขอภายใน 45 วัน หรือแจ้งแล้วได้ใบรับ
ทางแรกยื่นคำขอตามแบบที่กฎกระทรวงกำหนดต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นของท้องที่ที่อาคารตั้งอยู่ มาตรา 25 ให้ตรวจและออกใบอนุญาต หรือมีหนังสือสั่งไม่อนุญาตพร้อมเหตุผล ภายใน 45 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ ถ้าจำเป็นขยายได้อีกไม่เกินสองคราว คราวละไม่เกิน 45 วัน แต่ต้องมีหนังสือแจ้งการขยายและเหตุจำเป็นก่อนสิ้นกำหนด เมื่อสั่งให้แก้แบบแล้วและผู้ขอแก้ตรงตามคำสั่ง ให้พิจารณาออกใบอนุญาตภายใน 30 วัน ถ้าแก้ผิดสาระสำคัญจากคำสั่ง ให้ถือเป็นคำขอใหม่
แจ้งตามมาตรา 39 ทวิ แล้วลงมือได้ทันทีไหม?
ลงมือได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกใบรับแจ้งภายใน 3 วันทำการนับแต่วันที่ได้รับชำระค่าตรวจแบบ เมื่อเอกสารครบ ถ้าไม่ลงมือภายใน 120 วันนับแต่วันออกใบรับแจ้ง ใบรับแจ้งยกเลิก
จุดเด่น / สิ่งที่ควรทำ
- ทางที่สองคือมาตรา 39 ทวิ แจ้งโดยไม่ยื่นคำขอใบอนุญาตก็ได้ แต่ต้องแจ้งตามแบบที่คณะกรรมการควบคุมอาคารกำหนด และอย่างน้อยต้องมีชื่อสถาปนิกควบคุม ชื่อวิศวกรควบคุม และชื่อผู้ควบคุมงาน พร้อมเอกสารในแบบ เมื่อข้อมูลครบและชำระค่าตรวจแบบแล้ว เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกใบรับแจ้งภายใน 3 วันทำการนับแต่วันที่ได้รับชำระค่าธรรมเนียม ผู้แจ้งลงมือได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง
- ถ้าไม่ลงมือภายใน 120 วันนับแต่วันออกใบรับแจ้ง ใบรับแจ้งเป็นอันยกเลิก ภายใน 120 วันนับแต่วันออกใบรับแจ้งหรือนับแต่วันเริ่มงาน แล้วแต่กรณี ถ้าตรวจพบว่าไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีหนังสือทักท้วงได้ ถ้าไม่ได้ทักท้วงภายในกำหนดเวลานั้น ให้ถือว่าได้รับอนุญาตแล้ว เว้นการรุกล้ำที่สาธารณะ ระยะหรือระดับระหว่างอาคารกับถนนหรือที่สาธารณะที่ฝ่าฝืนกฎที่ใช้ตอนยื่นแจ้ง และข้อห้ามชนิดอาคารที่ฝ่าฝืนตอนยื่นแจ้ง สามกรณีนี้ทักท้วงได้ตลอดเวลา
- เมื่อได้ใบอนุญาตแล้ว มาตรา 29 ให้มีหนังสือแจ้งชื่อผู้ควบคุมงานกับวันเริ่มและวันสิ้นสุด พร้อมหนังสือยินยอมของผู้ควบคุมงาน ผู้ควบคุมงานจะเป็นเจ้าของอาคารก็ได้ เว้นแต่กฎหมายวิชาชีพวิศวกรรมหรือสถาปัตยกรรมห้าม ถ้าเลิกตัวผู้ควบคุมงาน ต้องระงับงานไว้ก่อนจนกว่าจะแจ้งชื่อผู้ควบคุมงานคนใหม่
- คู่มือกรมโยธาธิการและผังเมืองระบุว่าบ้านสูงตั้งแต่ 3 ชั้นขึ้นไป เสา คาน พื้น บันได และผนังต้องทำด้วยวัสดุถาวรที่เป็นวัสดุทนไฟ อาคารสูงหรืออาคารขนาดใหญ่พิเศษที่ยื่นแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ต้องใช้วุฒิสถาปนิกและวุฒิวิศวกร
ข้อควรระวัง
- เริ่มตอกเสาในวันที่เพิ่งยื่นแจ้ง ทั้งที่ยังไม่ได้รับใบรับแจ้ง
- ถือว่าพ้น 45 วันแล้วยังไม่มีหนังสือ คือได้รับอนุญาตเอง
- เลิกผู้ควบคุมงานแล้วยังก่อสร้างต่อ
45 วัน
ระยะออกใบอนุญาตหรือสั่งไม่อนุญาต
3 วันทำการ
ระยะออกใบรับแจ้ง นับจากวันที่ชำระค่าตรวจแบบ
120 วัน
ไม่เริ่มงาน ใบรับแจ้งยกเลิก

บ้านไม่เกิน 150 ตารางเมตร ยังต้องขอ
คู่มือกรมโยธาธิการและผังเมือง พ.ศ. 2566 อธิบายว่าอาคารอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล และไม่เป็นพื้นที่ที่มีกฎหมายห้ามก่อสร้างอาคารบางชนิดหรือบางประเภท ถ้าเป็นบ้านไม่เกินสองชั้นและพื้นที่ทุกชั้นในหลังเดียวกันรวมกันไม่เกิน 150 ตารางเมตร ไม่ต้องยื่นแบบแปลนเต็มชุด เพียงยื่นแผนผังบริเวณโดยสังเขปกับสำเนาเอกสารสิทธิพร้อมคำขอ นี่เป็นการลดเอกสารประกอบคำขอ ไม่ใช่การยกเว้นมาตรา 21 ที่ดินในเขตเทศบาลไม่อยู่ในทางขององค์การบริหารส่วนตำบลนี้
บ้านชั้นเดียวไม่เกิน 150 ตารางเมตร ปลูกได้เลยโดยไม่ต้องขอไหม?
ไม่ได้ ยังต้องมีคำขอใบอนุญาตหรือการแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ทางแบบย่อใช้ได้เฉพาะเขตองค์การบริหารส่วนตำบลที่คู่มือกรมโยธาธิการระบุ และเป็นเพียงการแนบแผนผังโดยสังเขปแทนแบบเต็มชุด
จุดเด่น / สิ่งที่ควรทำ
- กฎกระทรวงฉบับที่ 70 (พ.ศ. 2564) กำหนดค่าออกใบอนุญาตก่อสร้าง ฉบับละ 20 บาท สำหรับอาคารอยู่อาศัยไม่เกินสองชั้นและพื้นที่ทุกชั้นรวมกันไม่เกิน 150 ตารางเมตร และฉบับละ 200 บาท สำหรับอาคารอื่น บ้านสามชั้นหรือบ้านที่พื้นที่เกิน 150 ตารางเมตรจึงอยู่ที่ 200 บาท ตัวเลขนี้คือค่าออกใบอนุญาต ไม่ใช่ค่าเขียนแบบและไม่ใช่ค่างานก่อสร้าง ค่าตรวจแบบของการแจ้งตามมาตรา 39 ทวิเป็นคนละรายการ บทความนี้ไม่พิมพ์จำนวนเงินของค่าตรวจแบบ
- ค่าต่ออายุใบอนุญาตก่อสร้างใช้อัตราชั้นเดียวกัน คือ 20 บาทหรือ 200 บาท กฎกระทรวงฉบับที่ 10 ให้ยื่นคำขอต่ออายุก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ วันสิ้นอายุคือวันที่เขียนไว้ในใบอนุญาต
- วงเงินกู้เพื่อปลูกบนที่ดินของตัวเองเป็นคนละคำถามกับใบอนุญาต อ่านใน กู้ซื้อบ้านได้กี่เปอร์เซ็นต์ เมื่อบ้านสร้างเสร็จ ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นอีกกฎหมาย อ่านใน ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างภูเก็ต 2569 จ่ายเท่าไหร่
ข้อควรระวัง
- ใช้ 150 ตารางเมตรเป็นการยกเว้นใบอนุญาตในเขตเทศบาล
- ถือว่า 20 บาทหรือ 200 บาทคือเงินทั้งก้อนของงานปลูกบ้าน
- ต่ออายุหลังใบอนุญาตสิ้นอายุไปแล้ว โดยไม่ยื่นคำขอใหม่
ยังต้องขอ
150 ตารางเมตรไม่ได้ยกเว้นมาตรา 21
20 บาท
ค่าใบอนุญาตก่อสร้างของบ้านในเกณฑ์เล็ก
200 บาท
ค่าใบอนุญาตก่อสร้างของอาคารอื่น

ซ่อมไม่ต้องขอ ต่อเติมครัวต้องขอ
มาตรา 4 แยกซ่อมแซมออกจากดัดแปลง ซ่อมแซมคือซ่อมหรือเปลี่ยนส่วนของอาคารให้คงสภาพเดิม ดัดแปลงคือเปลี่ยนแปลง ต่อเติม เพิ่ม ลด หรือขยายลักษณะ ขอบเขต แบบ รูปทรง สัดส่วน น้ำหนัก หรือเนื้อที่ของโครงสร้างหรือส่วนต่าง ๆ ให้ผิดไปจากเดิม และไม่ใช่การซ่อมแซมหรือการดัดแปลงที่กฎกระทรวงกำหนด กฎกระทรวงฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2528) ระบุการกระทำที่ไม่ถือเป็นดัดแปลง และการกระทำนั้นต้องไม่ขัดกฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น หรือประกาศรัฐมนตรีที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้
ซ่อมหลังคาบ้านเดิม ต้องขออนุญาตไหม?
การซ่อมหรือเปลี่ยนส่วนของอาคารให้คงสภาพเดิมเป็นการซ่อมแซม ไม่ใช่การดัดแปลง จึงไม่อยู่ในมาตรา 21 ถ้าเปลี่ยนรูปทรง เพิ่มเนื้อที่ หรือเพิ่มน้ำหนักโครงสร้าง เช่น ต่อเติมครัว งานนั้นเป็นการดัดแปลงและต้องขออนุญาตหรือแจ้ง
จุดเด่น / สิ่งที่ควรทำ
- ไม่ถือเป็นดัดแปลงเมื่อเปลี่ยนโครงสร้างด้วยวัสดุขนาด จำนวน และชนิดเดียวกับของเดิม เว้นการเปลี่ยนโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก คอนกรีตอัดแรง หรือเหล็กโครงสร้างรูปพรรณ การเปลี่ยนส่วนที่ไม่ใช่โครงสร้างโดยไม่เพิ่มน้ำหนักให้โครงสร้างเดิมส่วนหนึ่งส่วนใดเกินร้อยละ 10 ก็ไม่ถือเป็นดัดแปลง การลดหรือขยายพื้นที่ของพื้นชั้นหนึ่งชั้นใดรวมกันไม่เกิน 5 ตารางเมตร โดยไม่ลดหรือเพิ่มจำนวนเสาหรือคาน และการขยายเนื้อที่หลังคารวมกันไม่เกิน 5 ตารางเมตร โดยไม่ลดหรือเพิ่มเสาหรือคาน ก็เช่นกัน
- คู่มือกรมโยธาธิการยกตัวอย่างว่าการต่อเติมครัว โรงจอดรถ หรือหลังคาคลุมดาดฟ้า เป็นการดัดแปลง เพราะเปลี่ยนรูปทรงและเนื้อที่ การติดตั้งโครงเหล็กบนดาดฟ้าที่เพิ่มน้ำหนักให้โครงสร้างก็เป็นการดัดแปลง
- ผู้ฝ่าฝืนมาตรา 21 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนหรือจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจสั่งระงับและสั่งแก้ไขหรือรื้อถอนตามมาตรา 40 ถึงมาตรา 42
- ใบอนุญาตก่อสร้างไม่ใช่ใบอนุญาตโรงแรม การปล่อยเช่ารายวันเป็นอีกกฎหมาย อ่านใน ปล่อยเช่าวิลลารายวันภูเก็ต ต้องมีใบอนุญาตโรงแรมไหม
ข้อควรระวัง
- ต่อเติมครัวหรือโรงจอดรถโดยไม่ขอและไม่แจ้ง
- เปลี่ยนโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กแล้วอ้างว่าเป็นแค่ซ่อม
- ใช้ใบอนุญาตก่อสร้างแทนใบอนุญาตโรงแรม
ซ่อมแซม
ทำให้คงสภาพเดิม ไม่อยู่ในมาตรา 21
ต่อเติมครัว
เป็นการดัดแปลง ต้องขอหรือแจ้ง
รายวัน
ปรับไม่เกิน 10,000 บาทต่อวันที่ยังฝ่าฝืน

| หัวข้อ | ยื่นคำขอใบอนุญาต | แจ้งตามมาตรา 39 ทวิ |
|---|---|---|
| ก่อนลงมือ | ต้องได้รับใบอนุญาตก่อน | ลงมือได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง |
| ระยะของเจ้าพนักงาน | 45 วันนับจากวันที่ได้รับคำขอ ขยายได้อีกไม่เกินสองคราว | ออกใบรับแจ้งภายใน 3 วันทำการนับจากวันที่ชำระค่าตรวจแบบ |
| ผู้ประกอบวิชาชีพ | ต้องมีใบอนุญาตวิชาชีพเมื่องานนั้นเป็นวิชาชีพควบคุม | แบบแจ้งต้องมีชื่อสถาปนิกควบคุมและวิศวกรควบคุม |
| ถ้าไม่ลงมือ | ใบอนุญาตสิ้นอายุตามวันที่เขียนไว้ในใบ ต่ออายุได้ก่อนวันนั้น | ไม่เริ่มภายใน 120 วันนับแต่วันออกใบรับแจ้ง ใบรับแจ้งยกเลิก |
| ค่าออกใบอนุญาตก่อสร้าง | 20 บาทถ้าเข้าเกณฑ์บ้านเล็ก นอกนั้น 200 บาท | ยังมีค่าตรวจแบบ ซึ่งคนละรายการกับค่าออกใบอนุญาต |
| อ่านต่อ | ผังเมืองภูเก็ต สีไหนสร้างบ้านได้ | ปลูกบ้านบนที่ดินคนอื่น บ้านเป็นของใคร |
แหล่งที่มา
- พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 2 มาตรา 21 มาตรา 25 มาตรา 39 ทวิ และมาตรา 65
- กรมโยธาธิการและผังเมือง คู่มือกฎหมายควบคุมอาคาร พ.ศ. 2566 แบบย่อในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล และตัวอย่างการดัดแปลง
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2528) การกระทำที่ไม่ถือเป็นการดัดแปลงอาคาร
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 70 (พ.ศ. 2564) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตก่อสร้าง 20 บาทหรือ 200 บาท ราชกิจจานุเบกษา 4 มิถุนายน 2564
FAQ
คำถามจากบทความนี้
คำตอบสั้น ๆ สำหรับ SEO และ Answer Engine — อ้างอิงข้อมูลในคู่มือนี้ของ NTP Estate
01ปลูกบ้านต้องขออนุญาตก่อนลงมือไหม?
ในเขตผังเมืองรวมต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ ให้ครบก่อนก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้ายบ้าน
02บ้านไม่เกิน 150 ตารางเมตร ขออนุญาตไหม?
ยังต้องขอหรือแจ้ง ขนาดนั้นไม่ได้ยกเว้นมาตรา 21 ทางที่ยื่นเฉพาะแผนผังโดยสังเขปใช้ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลที่เข้าเงื่อนไขของคู่มือกรมโยธาธิการ และที่ดินในเขตเทศบาลไม่อยู่ในทางนั้น
03แจ้งแทนการขออนุญาตได้เมื่อไร?
มาตรา 39 ทวิ ให้แจ้งได้โดยไม่ยื่นคำขอใบอนุญาต เมื่อยื่นเอกสารครบและชำระค่าตรวจแบบ เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกใบรับแจ้งภายใน 3 วันทำการ และลงมือได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง
04ค่าใบอนุญาตก่อสร้างบ้านเท่าไหร่?
กฎกระทรวงฉบับที่ 70 กำหนดค่าออกใบอนุญาตก่อสร้าง 20 บาทสำหรับบ้านไม่เกินสองชั้นและไม่เกิน 150 ตารางเมตร และ 200 บาทสำหรับอาคารอื่น ตัวเลขนี้ไม่รวมค่าเขียนแบบและค่างานก่อสร้าง
05ต่อเติมครัวต้องขออนุญาตไหม?
ต้องขอหรือแจ้ง เพราะเป็นการดัดแปลง การซ่อมให้คงสภาพเดิมไม่ใช่การดัดแปลง การเปลี่ยนโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กก็ไม่เข้าข้อที่ยกเว้นในกฎกระทรวงฉบับที่ 11
ยังหาคำตอบไม่เจอ? ทีม NTP Estate พร้อมช่วยต่อ
Next step
พร้อมตรวจสอบสิทธิ์ก่อนซื้อแล้วหรือยัง?
ทีม NTP Estate ช่วยเทียบทำเล นัดชมทรัพย์ และตรวจเอกสารก่อนตัดสินใจ




